In welke landen is Nederlands een officiële taal?

Alle landen in één tabel

De tabel hieronder zet alle landen en gebieden met Nederlands als officiële taal op een rij. Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn geen onafhankelijke staten maar autonome landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden; Bonaire, Saba en Sint Eustatius horen staatkundig bij het land Nederland. Inwonertallen zijn afgerond.

Bronnen voor de inwonertallen: CBS (Nederland en Caribisch Nederland, 1 januari 2025), Statbel (België) en de statistische bureaus van Suriname, Aruba, Curaçao en Sint Maarten (meest recente cijfers, afgerond).

Europa: Nederland en België

Het zwaartepunt van het Nederlandstalige gebied ligt in de delta van Rijn, Maas en Schelde. In Nederland wonen ongeveer 18 miljoen mensen. De grondwet noemt geen landstaal, maar de Algemene wet bestuursrecht bepaalt sinds 1995 dat bestuursorganen het Nederlands gebruiken. Het Fries is de tweede officiële taal, in de provincie Friesland (officieel Fryslân). Daarnaast zijn het Nedersaksisch (sinds 1996) en het Limburgs (sinds 1997) als streektaal erkend onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Zie de uitgebreide behandeling op de Nederland-pagina.

In België is Nederlands een van de drie officiële talen, naast Frans en Duits. Het is de enige officiële taal van het Vlaams Gewest (de provincies West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Vlaams-Brabant en Limburg), waar bijna 6,9 miljoen mensen wonen. In het tweetalige Brussels Hoofdstedelijk Gewest (ruim 1,2 miljoen inwoners) is Nederlands officieel naast het Frans, hoewel het Frans er in het dagelijks leven overheerst. Omdat België sinds 1947 geen talentelling meer houdt, bestaan er geen officiële cijfers over het aantal Nederlandstaligen, ook niet in Brussel. Zie verder Vlaanderen en Brussel.

Tussen beide landen loopt een doorlopend dialectcontinuüm — Brabants, Limburgs en Vlaams lopen dwars door de staatsgrens heen. De taalgrens in België, die het Nederlandstalige gebied van het Franstalige scheidt, werd met de taalwetten van 1962–1963 vastgelegd nadat hij lange tijd een politiek strijdpunt was geweest. In Frankrijk, in het arrondissement Duinkerke (departement Nord), leeft het Frans-Vlaamse dialect nog als thuistaal bij een kleine, vooral oudere groep sprekers; het Nederlands heeft er geen officiële status.

De standaardtaal is in Nederland en Vlaanderen in grote mate gelijk, mede dankzij de Nederlandse Taalunie, maar blijft hoorbaar verschillend: de Vlaamse uitspraak is doorgaans zachter, de Nederlandse intonatie vlakker. Lexicaal heeft het Belgisch-Nederlands een eigen laag (goesting, camion, duimspijker), en in de spreektaal leeft in Vlaanderen het voornaamwoord gij voort waar Nederland jij of u gebruikt.

Zuid-Amerika: Suriname

Suriname, op de noordoostkust van Zuid-Amerika, is de enige onafhankelijke staat buiten Europa met Nederlands als officiële taal — en het enige land waar Nederlands de enige officiële taal is. Het is de taal van bestuur, onderwijs, rechtspraak en de meeste media. De bevolking bedraagt ongeveer 620.000 mensen, op een grondgebied van bijna 164.000 km² — ongeveer vier keer zo groot als Nederland. Suriname werd in 1975 onafhankelijk en hield het Nederlands als officiële taal aan.

Taalkundig is Suriname een uitzonderlijk geval. Het is meertalig tot in de huiskamer: naast het Nederlands wordt het Sranantongo (een op het Engels gebaseerde creooltaal) als lingua franca gebruikt, spreken veel inwoners van Hindoestaanse afkomst Sarnami, delen van de bevolking Surinaams-Javaans, de Marrongemeenschappen onder meer Saramaccaans en Aukaans (Ndyuka), en de inheemse bevolking talen als het Karaïbs (Kari'na), het Arowaks (Lokono), het Trio en het Wayana. Ook Chinese talen en Engels zijn wijdverbreid.

Suriname is sinds 2004 geassocieerd lid van de Nederlandse Taalunie; het associatieverdrag werd in december 2003 ondertekend. Daardoor neemt Suriname deel aan de reguliere activiteiten van de Taalunie. Binnen de Surinaamse standaardtaal heeft zich een eigen variant ontwikkeld — het Surinaams-Nederlands — met woorden als zwamp (moeras), bacove (kleine, zoete banaan), slaappak (pyjama) en verhaalboek (roman), en een herkenbare uitspraak, bijvoorbeeld van de w. Zie verder de pagina over Suriname.

Caribisch gebied: Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland

In het Caribisch gebied is de Nederlandstalige situatie geografisch en staatkundig complex. Sinds de staatkundige hervorming van 10 oktober 2010 bestaat het Koninkrijk der Nederlanden uit vier landen: Nederland (inclusief Bonaire, Saba en Sint Eustatius als bijzondere gemeenten), Aruba, Curaçao en Sint Maarten. De Nederlandse Antillen werden daarmee opgeheven.

Aruba (± 109.000 inwoners) en Curaçao (± 156.000) hebben het Papiaments als dagelijkse omgangstaal; op Curaçao heet die taal Papiamentu, op Aruba Papiamento. Aruba erkende in 2003 het Papiamento naast het Nederlands als officiële taal; Curaçao kent sinds 2007 drie officiële talen: Papiamentu, Nederlands en Engels. Het Nederlands functioneert er vooral als taal van bestuur, rechtspraak en onderwijs. Op Sint Maarten (± 43.000), dat het eiland deelt met het Franse Saint-Martin, is Engels de feitelijke omgangstaal; Nederlands is officieel naast Engels. Een uitgebreide behandeling staat op de gezamenlijke pagina.

Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn geen lid van de Taalunie, maar werken er wel mee samen; met Aruba en Curaçao heeft de Taalunie raamovereenkomsten gesloten over onder meer taal, onderwijs en leesbevordering.

Caribisch Nederland bestaat uit Bonaire (± 26.500 inwoners), Saba (± 2.200) en Sint Eustatius (± 3.300). Sinds 2010 zijn deze eilanden bijzondere gemeenten van Nederland. Ze behoren niet tot het grondgebied van de Europese Unie (ze hebben de status van ‘land of gebied overzee’) en gebruiken de Amerikaanse dollar als wettig betaalmiddel. Het Nederlands is er officieel; in het contact met de overheid mag op Bonaire ook Papiaments en op Saba en Sint Eustatius ook Engels worden gebruikt. Zie Caribisch Nederland.

Internationale organisaties met Nederlands als officiële taal

Ook buiten de landsgrenzen heeft het Nederlands een officiële rol. De belangrijkste organisaties:

• Europese Unie — het Nederlands is een van de 24 officiële talen. Wetgeving wordt in het Nederlands gepubliceerd en EU-burgers mogen de instellingen in het Nederlands aanschrijven.
• Benelux Unie — Nederlands en Frans zijn de officiële talen van de samenwerking tussen België, Nederland en Luxemburg.
• Unasur (Unie van Zuid-Amerikaanse Naties) — volgens het oprichtingsverdrag van 2008 is het Nederlands een van de vier officiële talen, naast Spaans, Portugees en Engels. Dat komt door het lidmaatschap van Suriname. De organisatie heeft sinds 2018 door het vertrek van meerdere lidstaten sterk aan betekenis ingeboet.
• Caricom (Caribische Gemeenschap) — de officiële taal is Engels, maar sinds de toetreding van Suriname in 1995 is het Nederlands een van de werktalen.
• Nederlandse Taalunie — de verdragsorganisatie van Nederland, België (Vlaanderen) en Suriname die het beleid voor de gemeenschappelijke standaardtaal voert, zoals de officiële spelling.

Aantal sprekers per land

Volgens de Nederlandse Taalunie zijn er ongeveer 24 miljoen Nederlandstaligen. Exacte onderzoeksgegevens bestaan niet: geen enkel land in het taalgebied houdt een taaltelling bij. De cijfers hieronder zijn daarom schattingen, afgerond.

Daarmee is het Nederlands, na het Engels en het Duits, de meest gesproken Germaanse taal. Volgens de Taalunie behoort het tot de veertig meest gesproken talen ter wereld en staat het op de achtste plaats onder de talen van de Europese Unie. Daarnaast leren veel mensen Nederlands als vreemde taal: de Taalunie telt ruim 14.000 studenten Nederlands aan zo'n 130 universiteiten buiten het taalgebied. Meer over het leren van de taal staat op de leerpagina.

Hoeveel procent van de Belgen Nederlandstalig is, is niet officieel bekend, omdat België sinds 1947 geen talentelling meer houdt. Het Vlaams Gewest telt ongeveer 58 procent van de Belgische bevolking; tellen de Nederlandstaligen in Brussel mee, dan komt men doorgaans uit op ongeveer zes op de tien Belgen.

Bijzondere gevallen

Naast de zes landen en de drie bijzondere gemeenten verdienen enkele gebieden vermelding waar het Nederlands geen officiële taal is, maar wel een geschiedenis heeft.

Afrikaans

In Zuid-Afrika en Namibië wordt Afrikaans gesproken, een taal die vanaf de zeventiende eeuw aan de Kaap ontstond uit vooral Hollandse dialecten. Sinds 1925 is het Afrikaans in Zuid-Afrika officieel erkend; het geldt als zelfstandige taal en niet als dialect van het Nederlands. Het aantal moedertaalsprekers bedraagt ongeveer zeven miljoen. Er is geen Taalunie-verband, maar de culturele en literaire banden zijn nauw. Zie de pagina over Afrikaans.

Indonesië

Indonesië was van 1816 tot 1942 een Nederlandse kolonie. Nederlands fungeerde er als taal van bestuur en elite-onderwijs; ook veel Indonesische nationalisten schreven erin. Na de onafhankelijkheid werd het Bahasa Indonesia de nationale taal. Vandaag de dag is het Nederlands in Indonesië vooral nog een bronnentaal voor historici en juristen — veel Indonesische wetgeving wortelt in het Nederlands-Indische recht — en wordt het nog maar door een kleine groep ouderen actief gesproken.

Diasporagemeenschappen

Nederlandstalige diasporagemeenschappen bestaan in Canada (vooral Ontario en British Columbia, als gevolg van de emigratiegolven na 1945), in Australië, in Nieuw-Zeeland, in de Verenigde Staten (Michigan, Iowa) en in Zuidelijk Afrika. Deze gemeenschappen houden het Nederlands meestal nog één of twee generaties aan en schakelen daarna over op de taal van het nieuwe land. In het Amerikaans-Engels herinneren woorden als boss en cookie (van baas en koekje) nog aan vroeger Nederlands contact. Zie ook de leerpagina.

Veelgestelde vragen